czwartek, 13 marzec 2025 11:08

Seniorzy z Miechowa uzupełnią Wikipedię

Kościół św. Barbary w Miechowie, park miejski czy lokalne miechowskie organizacje to hasła, których próżno szukać w Wikipedii. Projekt ITOSA – Innowacyjne Metody Aktywizacji Seniorów zainspirował seniorów z Miechowa do uzupełnienia informacji w największej encyklopedii świata.

12 marca przeprowadziliśmy pilotażowe warsztaty dla seniorów „Jak wykorzystać Wikipedię na rzecz lokalnej społeczności?”. Seniorzy sprawdzili, co dziś Internet mówi o ich mieście i jakich informacji wciąż jeszcze brakuje.

Takie warsztaty od lat przeprowadza Centar za društveno ekonomski razvoj z Serbii – jedna z organizacji partnerskich projektu ITOSA – Innowacyjne Metody Aktywizacji Seniorów. Metoda ta sprawdza się w pracy z seniorami, aktywizując uczestników, poszerzając ich wiedzę oraz przynosząc korzyści dla nauki i kultury.

Te i pozostałe 11 metod aktywizacji seniorów, które wykorzystują uczestnicy projektu ITOSA, będą udostępnione szerszemu gronu w formie przygotowanych przez nas bezpłatnych kursów online. Dzięki temu każda organizacja, dom opieki, uniwersytet trzeciego wieku pozna możliwości aktywizacji seniorów.

Źródło finansowania: Erasmus+

Konferencja podsumowująca nasz projekt „Questy – łączymy miejsca i pokolenia” okazała się niezwykle inspirującym wydarzeniem, podczas którego uczestnicy niezależnie od wieku i doświadczenia potwierdzili, że nie ma między nami różnic, które nie pozwalałyby na współpracę.  

W konferencji wzięli udział przedstawiciele wszystkich społeczności zaangażowanych w projekt. Spotkali się młodzi dorośli oraz seniorzy z Tarnowa, Białego Dunajca i Piaseczna, a także z norweskiego miasta Flekkefjord. Do grona uczestników dołączyli również członkowie młodzieżowych rad miasta, rady seniorów, przedstawiciele organizacji pozarządowych, badacze oraz wszyscy zainteresowani projektem, którzy chcieli zobaczyć efekty współpracy pokoleń.

Projekt „Questy – łączymy miejsca i pokolenia” stał się przestrzenią, gdzie bariera pokoleniowa ustąpiła miejsca wzajemnemu szacunkowi i otwartości. Niezależnie od miejsca, wieku czy doświadczenia, każdy może wnieść coś wartościowego do wspólnego działania, a także samemu czerpać z międzypokoleniowych spotkań.

Do tej pory młodzi i starsi członkowie grup zorganizowali dla siebie nawzajem miniprojekty – warsztaty o tematyce ekologicznej, kulinarnej lub artystycznej, przygotowali inicjatywy dla swoich społeczności, a także przygotowali 6 gier terenowych Questy – Wyprawy Odkrywców, które będą przetłumaczone na polski, norweski i angielski. Polacy i Norwegowie odwiedzili się też wzajemnie w swoich krajach, podpatrując swoje działania i czerpiąc z nich inspiracje.

Dodatkowym atutem projektu była międzynarodowa wymiana doświadczeń – latem Polacy i Norwegowie odwiedzili się nawzajem, czerpiąc inspiracje i obserwując, jak podobne inicjatywy funkcjonują w innych krajach.

Największym, choć niematerialnym, efektem projektu są zbudowane podczas jego trwania relacje. Uczestnicy podkreślają, że więzi nawiązane podczas wspólnych działań są trwałe i nie znikną wraz z zakończeniem projektu. To właśnie te relacje stanowią fundament, na którym można budować kolejne inicjatywy, a także wspólnie realizować nowe, ambitne przedsięwzięcia.

Konferencja była nie tylko okazją do refleksji nad dotychczasowymi osiągnięciami, ale także momentem, w którym uczestnicy mogli podzielić się pomysłami na przyszłe inicjatywy budujące mosty pomiędzy pokoleniami i narodami.

Zapraszamy na nasz profil na Facebooku, gdzie dzielić się będziemy zdjęciami z wydarzenia – TUTAJ.

Wydarzenie odbyło się w ramach projektu Fundacji Mapa Pasji i Vårt Verk „Questy – łączymy miejsca i pokolenia”, realizowanego w ramach funduszu współpracy dwustronnej, finansowanego z mechanizmu finansowego EOG i norweskiego mechanizmu finansowego 2014-2021.

piątek, 24 styczeń 2025 08:49

Seniorzy, stwórzcie z nami quest

Co jakiś czas zapraszamy Was na Questy - Wyprawy Odkrywców (nieznakowane szlaki, czy bezobsługowe gry terenowe, którymi można wędrować czytając wierszowane wskazówki, na końcu których schowany jest skarb - pamiątkowa pieczęć dokumentująca przejście trasy -> www.questy.org.pl).


Ci z Was, którym udało się przejść bądź tworzyć z nami quest coraz częściej zwracają się do nas z prośbą o pomoc w stworzeniu questu w ich miejscowości.

W latach 2022-2023 wspólnie z seniorami z różnych części Polski stworzyliśmy 17 nowych questów. W 2025 roku jest szansa na kolejne, bo przygotowujemy nowy projekt w ramach programu Aktywni+, ale tym razem chcielibyśmy zaproponować trochę szersze działania w każdej miejscowości, nie tylko sam quest.

Zapraszamy chętne grupy senioralne z całej Polski do zgłaszania chęci udziału w projekcie. Z uwagi na kryteria oceny wniosków, pierwszeństwo mają seniorzy z gmin wiejskich i miejsko-wiejskich. UWAGA: w tym roku projekt będzie składany w priorytecie 2 "Partycypacja społeczna", dlatego będziemy kłaść większy nacisk na konsultacje z innymi mieszkańcami i współpracę z lokalnym samorządem.

W ramach projektu planujemy:

  •  wsparcie dla Was w przygotowaniu ankiety dla mieszkańców dot. miejsc / historii ważnych dla Waszej miejscowości, które powinny się znaleźć w queście oraz w Wikipedii
  • wsparcie dla Was w stworzeniu bazy wiedzy o Waszej miejscowości i wdrożeniu jej do Wikipedii, by była dostępna dla całej Polski
  • przeprowadzenie w Waszej miejscowości 1-dniowych warsztatów dot. tworzenia questu (z udziałem ok. 10-15 seniorów)
  • stworzenie questu i jego publikację na ogólnopolskim portalu questy.org.pl i w aplikacji mobilnej
  • wsparcie dla Was w kontaktach z samorządem, który powinien zaopiekować się questem na stałe
  • możliwość wyjazdu na wizytę studyjną dot. questów dla ok. 3-4 seniorów z Waszej miejscowości  


Chętnych prosimy o wypełnienie poniższego formularza do dnia 26.01.2025.

FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY

Na podstawie zgłoszeń stworzymy wniosek projektowy i postaramy się o pozyskanie środków na jego realizację w programie Aktywni+.

Dział: Questy
wtorek, 05 listopad 2024 13:58

AgeinGreen - Newsletter nr 2

O wspomnieniach z pobytu w Krakowie przeczytacie w najnowszym newsletterze projektu "AgeinGreen". Organizacje z pięciu krajów Europy walczą o poprawę stanu środowiska, edukując seniorów o zmianach klimatycznych. Wskazują, jak każde pokolenie może przyczynić się do ochrony Ziemi, zmieniając swoje nawyki. W Krakowie uczyliśmy ich, jak mogą questy mogą pomóc w edukacji ekologicznej. Nasi goście spróbowali też stworzyć przyrodniczą grę terenową w Lesie Wolskim, która po opracowaniu dołączy do gier naszego programu "Questy - Wyprawy Odkrywców", pokazując questowiczom wartości płynące z natury. 

Zapraszamy do zapoznania się z newsletterem!

Liderem projektu "AgeinGreen" jest Instytut Gerontologii i Relacji Międzypokoleniowych im. Antona Trstenjaka ze Słowenii, a parterami Fundacja Mapa Pasji z Polski, Gantalcalá La Rioja z Hiszpanii, M3Cube z Francji, CitizensACT z Cypru. 

Źródło finansowania: Erasmus +

Dział: AgeinGreen

Kraków, znany z bogatej historii i kultury, odkrywa przed odwiedzającymi nie tylko swoje zabytki, ale również zielone serce – malowniczy Las Wolski. To właśnie tam odbyło się wyjątkowe wydarzenie, które zgromadziło uczestników dwóch międzynarodowych projektów, w których uczestniczymy: AgeinGreen oraz ITOSA. Partnerzy tych inicjatyw mieli okazję zanurzyć się w świat przyrody i edukacji, uczestnicząc w warsztatach tworzenia questów w Centrum Edukacji Ekologicznej – Symbioza.

Las Wolski, pełen majestatycznych drzew, leśnych ścieżek i bogactwa fauny, okazał się idealnym miejscem na takie spotkanie. W sercu tego tajemniczego miejsca, gdzie natura harmonijnie współgra z infrastrukturą edukacyjną, uczestnicy warsztatów mieli okazję nie tylko podziwiać otoczenie, ale także nauczyć się nowej metody pracy. Celem warsztatów było zdobycie umiejętności tworzenia gier terenowych, czyli questów.

Questy to nie tylko zabawa – to połączenie edukacji z przygodą. Warsztaty prowadzone w Lesie Wolskim miały na celu pokazanie, jak tę dynamiczną metodę można zastosować w pracy z seniorami, aby nauka była przyjemniejsza i bardziej angażująca. Metoda wykorzystania questów, oparta na eksploracji przestrzeni i odkrywaniu sekretów przyrody, to świetny sposób na edukację osób dorosłych, którzy dzięki takiej formie zdobywają wiedzę poprzez aktywność na świeżym powietrzu.

Podczas warsztatów uczestnicy dowiedzieli się, jak przygotować trasę pełną zagadek, które wymagają spostrzegawczości i wiedzy, a jednocześnie prowadzą odkrywających przez najpiękniejsze zakątki lasu. Tworzenie gier terenowych to proces, który łączy elementy planowania, kreatywności oraz znajomości lokalnej fauny i flory, uczestnicy nie tylko uczą się o otaczającej ich przyrodzie, ale również mają okazję rozwijać swoje umiejętności logicznego myślenia i współpracy.

Warsztaty okazały się niezwykle owocne. Partnerzy projektów AgeinGreen oraz ITOSA wynieśli z nich nowe umiejętności oraz inspiracje do pracy ze swoimi beneficjentami. Projekty te skierowane są na rozwój osób starszych, w tym ich aktywizację poprzez działania edukacyjne.

Podczas spotkania zaprezentowano, jak angażujące mogą być questy w kontekście edukacji seniorów. Osiem organizacji z różnych krajów, które biorą udział w projektach, zamierza wprowadzić tę metodę w swoich programach. Gry terenowe mają bowiem niezwykłą moc – łączą ruch, edukację i zabawę, co sprawia, że są idealnym narzędziem do aktywizacji społecznej i intelektualnej. Warsztaty te pokazały, że edukacja dorosłych nie musi odbywać się wyłącznie w salach wykładowych – przyroda oferuje nieskończone możliwości nauki w formie przygody.

Na zakończenie wszyscy zgodnie podkreślili, jak ważna jest współpraca międzynarodowa i dzielenie się doświadczeniami w zakresie edukacji. Dzięki takim inicjatywom kolejne pokolenia seniorów będą miały okazję odkrywać piękno świata przyrody i uczyć się w angażujący, pełen przygód sposób. Nowoczesne metody, takich jak questy, sprawiają, że nauka może być fascynująca i pełna radości – nie tylko dla najmłodszych, ale także dla dorosłych i seniorów.

W naszych warsztatach uczestniczyli:

  • Residenze per Anziani Città di Treviso - ISRAA z Włoch
  • Inštitut Antona Trstenjaka ze Słowenii
  • Emphasys Centre z Cypru
  • InterArt Foundation z Bułgarii
  • Centar Za Društveno ekonomski Razvoj z Serbii
  • Fundacja Rozwoju Przez Całe Życie z Polski 

 

A także uczestnicy projektu AgeinGreen:

  • Inštitut Antona Trstenjaka ze Słowenii 
  • Citizensact z Cypru 
  • Gantalcalá z Hiszpanii 
  • M3Cube z Francji 

 

Źródło finansowania: Erasmus +



Z radością dzielimy się wspomnieniami z wyjątkowej wizyty studyjnej w Norwegii, gdzie grupa liderów młodych dorosłych i seniorów z Piaseczna, Białego Dunajca i Tarnowa – juczestnicy projektu „Questy – łączymy miejsca i pokolenia”, miała okazję uczyć się, integrować i czerpać inspiracje do dalszych działań. Przez pięć dni gościliśmy u naszego partnera Vårt Verk, zdobywając cenne doświadczenia i poznając norweskie podejście do ekologii oraz życia w zgodzie z naturą.

Naszą bazą był malowniczy Flekkefjord, gdzie spotkaliśmy się z liderami norweskiej społeczności. To właśnie tam, w pięknych okolicznościach przyrody, mogliśmy obserwować, jak różne pokolenia współpracują i wzajemnie się wspierają. Uczestnicy z trzech polskich miejscowości szybko nawiązali relacje zarówno między sobą, jak i z norweskimi partnerami, co przyczyniło się do owocnych rozmów i wymiany doświadczeń na temat ekologicznego stylu życia.

Jednym z najbardziej inspirujących momentów wyjazdu była wizyta na farmie Håskog, gdzie gospodarze pokazali nam, jak można prowadzić rolnictwo, bazując na bliskości z naturą. Wspaniałe widoki i możliwość osobistego zaangażowania się w pracę na farmie pokazały, że ekologiczny styl życia to nie tylko odpowiedzialność, ale również źródło satysfakcji.

W Feda, małej miejscowości niedaleko Flekkefjord, podpatrzyliśmy, jak lokalna społeczność angażuje dzieci i młodzież do poznawania przyrody, a także organizuje wydarzenia kulturalne. Zainspirowało nas to do refleksji nad tym, jak w Polsce można jeszcze mocniej włączyć lokalną sztukę w życie codzienne.

Podczas spaceru po Flekkefjord mieliśmy okazję podziwiać piękne murale, które są znakiem rozpoznawczym miasta. To również tutaj, w Norwegii, ukończyliśmy pierwszy w Norwegii quest Questy – Wyprawy Odkrywców. Gra okazała się strzałem w dziesiątkę, a jej uczestnicy z wielką radością odkrywali zakątki miasta, szukając ukrytego skarbu.

Warsztaty artystyczne, podczas których tworzyliśmy mandale, były nie tylko okazją do wykazania się kreatywnością, ale również doskonałym przykładem, jak sztuka może integrować pokolenia i wzmacniać więzi w społeczności.

Jednym z trwałych efektów naszej wizyty będzie ogród społeczny, który powstaje we Flekkefjord. Podczas pobytu mogliśmy przyjrzeć się, jak mieszkańcy – seniorzy i młodzi dorośli – współpracują nad jego stworzeniem. Wspólna praca nad tym projektem symbolizuje nie tylko międzypokoleniową współpracę, ale także dbałość o środowisko naturalne.

W trakcie spotkania w muzeum dowiedzieliśmy się, czym charakteryzuje się dobry lider i jak skutecznie promować małe miasta. Wycieczka z przewodnikiem po mieście pozwoliła nam również poznać jego historię i najpiękniejsze zakątki, co wzbogaciło naszą wiedzę o lokalnej kulturze.

Nasza wizyta w Norwegii była nie tylko bogata w doświadczenia, ale również pełna wrażeń, za co serdecznie dziękujemy naszym norweskim partnerom z Vårt Verk oraz uczestnikom projektu z Flekkefjord. Nie możemy się doczekać kolejnego spotkania, które odbędzie się już we wrześniu w Polsce, kiedy to będziemy mieli okazję gościć Norwegów w Tarnowie i Białym Dunajcu.

Serdeczne podziękowania należą się również naszym seniorom i młodym dorosłym z Piaseczna, Białego Dunajca i Tarnowa. Wasze zaangażowanie, otwartość i wzajemna troska sprawiły, że wizyta ta była niepowtarzalnym doświadczeniem, które na pewno przyniesie trwałe efekty w Waszych społecznościach.

Relację z pobytu w Norwegii obejrzycie na naszym profilu Fundacja Mapa Pasji.

poniedziałek, 01 lipiec 2024 10:03

Warsztaty seniorów z Europy

Pozytywne wrażenia i inspiracje pozostawiły po sobie warsztaty w Lublanie, w których uczestniczyli liderzy seniorów z Łodzi, Zawoi i Piwnicznej-Zdroju. Wizyta była odbyła się w ramach międzynarodowego projektu ITOSA Innowacyjne Metody Aktywizacji Seniorów, którego jesteśmy liderem

Trzydniowe warsztaty w Słowenii zgromadziły 26 uczestników z sześciu krajów zaangażowanych w projekt ITOSA. Seniorzy oraz ich edukatorzy przybyli na zaproszenie Instytutu Antona Trstenjaka.

Pierwszy dzień warsztatów rozpoczęliśmy od zadań integracyjnych, które skróciły dystans i przełamały barierę językową. Każdego dnia uczestnicy coraz bardziej otwierali się na nowe znajomości, czerpiąc ze spotkania w tak dużym gronie to, co najlepsze.

Polscy seniorzy zaprezentowali metody aktywizacji swoich rówieśników, która sprawdza się w lokalnych grupach. Pani Ewa Sowińska z grupy Drapa Paryja przedstawiła historię rękawic furmańskich i tkactwa przestrzennego Górali Czarnych, natomiast pan Mariusz Metel z Zawojskiego Stowarzyszenia Lasów Prywatnych zachęcał do życia w zgodzie z naturą. Ogromne wrażenie wywarła grupa taneczna „Yoł Yoł Seniorzy” z Regionalnego Centrum Wolontariatu „Centerko”, w której tańczy pani Krystyna Perczak.

Pomysły zaprezentowane przez innych uczestników zainspirują naszych seniorów do nowych działań w swoich grupach. Wiele z nich zaczerpnęli podczas wizyty na Uniwersytecie Trzeciego Lublanie. Uczestnicy warsztatów poznali metody aktywizacji seniorów stosowane przez gospodarzy – pracę w grupach oraz społeczne wymianki, które w Słowenii są bardzo popularne.

Każda z organizacji biorących udział w projekcie zaprezentowała swoje techniki pracy z seniorami, które w ramach projektu ITOSA zostaną zebrane na stronie www i wdrożone w sześciu krajach partnerskich,

Po intensywnych warsztatach uczestnicy znaleźli czas na relaks, zwiedzając stolicę Słowenii podczas spacerów i przejażdżkę elektrycznym pociągiem oraz wypoczywając nad alpejskim jeziorem Bled. 

Fotorelację z pobytu w Lublanie zobaczycie na profilu Fundacji Mapa Pasji na Facebooku - TUTAJ. 

Fundacja Mapa Pasji ma ogromną przyjemność być liderem projektu ITOSA – Innowacyjne Metody Aktywizacji Seniorów. Dziękujemy naszym partnerom: Inštitut Antona Trstenjaka (Słowenia), FABER - Fabbrica Europa (Włochy), Centar Za Društveno ekonomski Razvoj (Serbia), InterArt Foundation (Bułgaria) i Emphasys Centre (Cypr) za wspaniałe spotkanie!

Zapraszamy do udziału w projekcie „Questy – łączymy miejsca i pokolenia”, który ma na celu budowanie więzi i integrację międzypokoleniową pomiędzy młodymi dorosłymi a seniorami. W projekcie mogą wziąć udział grupy 16-20 osobowe, składające się z min. 8 osób w wieku 18-30 lat oraz min. 8 osób w wieku 65+, które zjednoczą się we wspólnym celu.

Grupy realizować będą zaproponowane przez siebie inicjatywy w jednym z trzech tematów.

  • Lokalna sztuka i rękodzieło,
  • Zdrowie i kuchnia tradycyjna,
  • Ekologiczny styl życia w obliczu zmian klimatycznych,

Członkowie biorących udziałw projekcie grup będą uczyć się od siebie podczas warsztatów organizowanych przez seniorów dla młodych dorosłych i przez młodych dorosłych dla seniorów i realizować wspólne pasje.

Projekt „Questy – łączymy miejsca i pokolenia” wspierać będzie lokalne dziedzictwo. Uczestnicy wezmą udział w warsztatach tworzenia questu prowadzonych przez Fundację Mapa Pasji, podczas którego stworzą quest – trę terenową w swoich miejscowościach. Quest dołączy do programu "Questy - Wyprawy Odkrywców" i zostanie udostępniony szerokiej grupie odbiorcow. 

Projekt „Questy – łączymy miejsca i pokolenia” to także współpraca międzynarodowa. Wybrani uczestnicy grup weźmą udział w wizycie studyjnej w Polsce i w Norwegii, podczas których wymienią się wiedzą i doświadczeniem, zaprezentują wyniki pracy, a także wezmą udział w warsztatach rozwijających umiejętności przywódcze. Wszystkie koszty podrózy i pobytu uczestników zostaną pokryte. 

Projekt trwać będzie od 01.06.2024 r. do 28.02.2025 r., a jego owoce związane z integracją międzypokoleniową, redukcją stereotypów, wyłonieniem się lokalnego przywództwa i poprawą atrakcyjności turystycznej miejscowości wpyną na rozwój lokalnej społeczności

W projekcie mogą wziąć udział nie tylko osoby zrzeszone w organizacjach, jak na przykład koła gospodyń wiejskich czy kluby seniora, ale także grupy nieformalne.

Zgłoszenia grup przyjmujemy do poprzez formularz - TUTAJ. 

Zgłoszenia przyjmujemy do 21.06.2024 r.

Zgłoszenie wypełnia jedna osoba z grupy, odpowiadając na pytania o:

  • wybór tematu przewodniego, wokół którego pracować będzie grupa
  • doświadczenia członków grupy w wybranym temacie
  • inicjatywę w wybranym temacie, jaką chcielibyście zaprezentować w projekcie,
  • pomysłów na inicjatywę seniorów dla młodych dorosłych oraz młodych dorosłych dla seniorów, którą chcielibyście zrealizować
  • pomysłu na questy – wyprawy odkrywców – grę terenową w waszej miejscowości, zastanówcie się, co warto zobaczyć w Waszej miejscowości.

 

Dział: Aktualności
poniedziałek, 26 luty 2024 07:44

Jak pogadać z wnukiem/wnuczką?

Zapraszamy na bezpłatny webinar Otwartej Akademii Aktywnego Seniora pt. „Jak pogadać z wnukiem/wnuczką?”.

Poniedziałek, 26.02.2024
17:00 – 19:00
Online na platformie ZOOM

Na najbliższym webinarze Otwartej Akademii Aktywnego Seniora porozmawiamy o tym, jak rozmawiać z młodym pokoleniem. Jak zadbać o relacje, gry jedna osoba jest mocno osadzona w przezsłości, a druga tworzy przyszłość?

Wpotkanie poprowadzi Agata Cholewa - specjalistka w zakresie animacji partycypacji społecznej, identyfikowania zasobów i potrzeb, wzmacniania aktywności lokalnej i personalnej, trenerka szkoleń, pedagożka, edukatorka edukacji pozaformalnej z uprawnieniami arteterapii, playworkingu, koordynatorka programów oraz projektów, działań, o wymiarach edukacyjnych, włączających, rozwojowych, współautorka projektów wspierających aktywność społeczną dzieci i młodzieży oraz działań wspierających dorosłych w pracy z młodzieżą

Rejestracja na spotkanie pod linkiem:
https://forms.gle/Xxi2SMpf3Yikr7cw8

Zgłoszenia przyjmujemy do 26.02.2024 godz. 12:00.

Do zobaczenia!

wtorek, 13 luty 2024 08:50

Z seniorami o zmianach klimatycznych

Do badań fokusowych projektu "AgeinGreen", których tematem była ochrona środowiska, zaprosiliśmy przedstawicieli seniorów z 6 różnych miejscowości.

Rozmawialiśmy o tym, jak seniorzy postrzegają zmiany klimatu i czy uważają, je za problem dotykający także osób w starszym wieku. Uczestnicy wywiadu przedstawili nam, jakie działania podejmują seniorzy, by chronić środowisko, co stanowi dla nich wyzwanie. Konsultowaliśmy pomysły na międzypokoleniowy program edukacyjny i słuchaliśmy propozycji tematów dotyczących ekologii, które warto w nim poruszyć.

Dziękujemy za podzielenie się swoim doświadczeniem i spostrzeżeniami!

Zebrane wyniki posłużą do określenie poziomu świadomości seniorów na temat zmian klimatycznych, a także opracowania zestawu dobrych praktyk, które staną się częścią międzynarodowego programu szkoleniowego.
 
Dział: Aktualności